มารู้จัก กับ "Panic Disorder
สังเกตอาการและปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคแพนิค” (Panic Disorder)
โรคตื่นตระหนกหรือที่เรารู้จักกันว่า “โรคแพนิค” (Panic Disorder) คือ ความรู้สึกหวาดกลัวหรือวิตกกังวล ซึ่งถือเป็นโรควิตกกังวลประเภทหนึ่งที่เกิดจากระบบประสาทอัตโนมัติ (Automatic Nervous System) ทำงานผิดปกติ โดยระบบประสาทนี้เป็นระบบที่ควบคุมการทำงานของร่างกายหลายส่วน จึงทำให้เกิดอาการทางร่างกายและอารมณ์หลายอย่างร่วมกัน เช่น หัวใจเต้นเร็ว เหงื่อออกมากเจ็บหน้าอก ท้องไส้ปั่นป่วน วิงเวียน ซึ่งอาการจะเกิดขึ้นแบบฉับพลันแม้ไม่มีสาเหตุหรือมีเรื่องให้ต้องตกใจ ผู้ป่วยจะมีความรู้สึกกลัว ตื่นตระหนกเป็นอย่างมาก ไม่กล้าออกไปไหนหรือหลีกเลี่ยงสถานการณ์ต่างๆเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำกังวลเรื่องสุขภาพ จนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน
อาการของ Panic ที่สังเกตได้
อาการตื่นตระหนกที่เกิดซ้ำ ๆ (panic attack) คืออาการตื่นตระหนกอย่างฉับพลันของความกลัว อึดอัด รู้สึกไม่สบายอย่างรุนแรง ซึ่งอาการจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและถึงขีดสูงสุดในเวลา 10 นาที คงอยู่สักระยะหนึ่ง แล้วค่อยๆ ดีขึ้น และในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีอาการต่อไปนี้เกิดขึ้น 4 อาการ หรือมากกว่านั้น ดังนี้
- ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
- เหงื่อออก
- ตัวสั่นหรือมือเท้าสั่น
- รู้สึกหายใจถี่หรือหายใจไม่ออก
- ความรู้สึกสำลัก
- เจ็บหน้าอกหรือไม่สบายตัว
- คลื่นไส้หรือปวดท้อง
- รู้สึกเวียนศีรษะ ทรงตัวไม่อยู่ หน้ามืด หรือจะเป็นลม
- รู้สึกหนาวๆ ร้อนๆ
- อาการชาหรือรู้สึกเสียวซ่า (Paresthesias)
- ประสาทสัมผัสการรับรู้ผิดปกติ
- กลัวที่จะสูญเสียการควบคุม
- กลัวตาย
ปัจจัยหรือสาเหตุที่ทำให้เกิด Panic Disorder
อาจเกิดจากทั้งพันธุกรรม ชีวภาพ จิตใจ และสิ่งแวดล้อมรวมกัน นำไปสู่การเกิดโรคแพนิค ดังนี้
-
กรรมพันธุ์: การมีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคตื่นตระหนกหรือโรควิตกกังวลอื่น ๆ สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดภาวะนี้ได้
-
สารเคมีในสมอง: สารสื่อประสาทภายในสมองไม่สมดุล อาจทำให้เกิดอาการแพนิคได้ ทั้งนี้ โรคแพนิคอาจเกิดจากการทำงานของสมองส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมการตอบสนองของร่างกาย (Fight or Flight) เนื่องจากหัวใจจะเต้นเร็วขึ้นเมื่อเผชิญหน้ากับเหตุการณ์อันตราย เป็นต้น
-
ตัวสร้างความเครียดที่สำคัญในชีวิต: เช่น การเสียชีวิตของคนที่คุณรัก เหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ หรือการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิต สามารถนำไปสู่การเกิดโรคตื่นตระหนกได้
-
ภาวะวิตกกังวลที่มีอยู่ก่อนแล้ว: การมีโรควิตกกังวลหรือโรคกลัวอื่นๆ สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดอาการ
-
การใช้สารเสพติด: การใช้สารเสพติดในกลุ่มที่กดประสาทหรือแอลกอฮอล์ สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตื่นตระหนก เวลามีอาการถอน ก็ทำให้เกิดอาการวิตกกังวล และมี panic attack ได้อีกด้วย
-
ความเจ็บป่วยเรื้อรัง: สภาวะทางการแพทย์บางอย่างหรือปัญหาสุขภาพเรื้อรังอาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของโรคตื่นตระหนก
-
ลักษณะบุคลิกภาพ: ลักษณะบุคลิกภาพบางอย่าง เช่น ความอ่อนไหวสูงหรือมีแนวโน้มที่จะวิตกกังวล อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของโรค
สิ่งสำคัญคือต้องสังเกตว่าแม้ว่าปัจจัยเหล่านี้อาจเพิ่มโอกาสในการเกิด Panic Disorder หรือโรคตื่นตระหนกที่เกิดขึ้นซ้ำๆ และอาจต้องได้รับการรักษา นอกจากนี้ โรคตื่นตระหนกสามารถรักษาได้ และมีวิธีการรักษาและยาที่หลากหลายเพื่อช่วยในการจัดการและลดอาการต่างๆ หากคุณหรือคนที่คุณรู้จักกำลังประสบกับอาการของ Panic สามารถปรึกษาทางการแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตเพื่อรับการประเมินและการรักษาที่เหมาะสม เพื่อจัดการกับอาการอย่างมีประสิทธิภาพ
แต่บางคนก็อาจพยายามรักษาด้วยตนเอง ซึ่งเป็นการรักษาที่ไม่ถูกต้อง เช่น ไปพึ่งการใช้แอลกอฮอล์ หรือใช้สารเสพติด เพื่อลดอาการPanic หรือใช้ยานอนหลับมากเกินไป หรือหายาต่างๆมารักษา โดยไม่ปรึกษาแพทย์ หรือเรียกกว่าพฤติกรรม การักษาอาการตัวตนเองแบบผิดวิธี Self-medication ซึ่งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพอย่างมากด้วย
หากคุณกำลังหาทางออกกับอาการ Panic แล้วหันไปพึ่งแอลกอฮอล์หรือยาเสพติด จนมีพฤติกรรมที่รุนแรงขึ้นจนถึงขั้นติดยาเสพติดที่ไม่สามารถเลิกได้ด้วยตัวเองได้ ขอแนะนำ ให้เข้ามาปรึกษาที่ Day One ศูนย์บำบัดยาเสพติด ที่จะช่วยแนะนำให้คุณบำบัดยาเสพติดได้อย่างถูกวิธีและสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข
สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 99/1 หมู่ 6 ตำบล ศรีจุฬา อำเภอ เมืองนครนายก จังหวัด นครนายก 26000 064-645-5091 จันทร์ – อาทิตย์ : 9.00 -17.00