รู้ทันแก๊สหัวเราะ ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) ใช้เล่นไม่เท่ากับปลอดภัย
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา “แก๊สหัวเราะ” หรือ ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) เริ่มถูกนำมาใช้เพื่อความบันเทิงในบางกลุ่ม โดยเฉพาะในงานปาร์ตี้หรือสถานบันเทิง หลายคนเข้าใจว่าแก๊สชนิดนี้ ไม่อันตราย เพราะถูกใช้ในทางการแพทย์และทันตกรรม แต่ความจริงแล้ว การนำมาใช้เพื่อความสนุกโดยไม่มีการควบคุม อาจทำให้เกิดอันตรายต่อสมอง ระบบประสาท และเสี่ยงต่อการเสพติดได้
บทความนี้จะช่วยให้ครอบครัวและผู้ที่กังวลเกี่ยวกับ สารเสพติดชนิดใหม่ เข้าใจว่า แก๊สหัวเราะไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ และหากพบพฤติกรรมการใช้ ควรรีบขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญหรือ ศูนย์บำบัดยาเสพติด เพื่อป้องกันปัญหาระยะยาว
แก๊สหัวเราะ (Nitrous Oxide) คืออะไร
ไนตรัสออกไซด์ (Nitrous Oxide) เป็นก๊าซไม่มีสี มีกลิ่นหวานเล็กน้อย ถูกใช้ในทางการแพทย์มานาน เช่น ใช้เป็นยาระงับปวดในทันตกรรม ใช้เป็นยาสลบในหัตถการบางประเภท เมื่อสูดดมเข้าไปจะทำให้รู้สึก มึนงง ผ่อนคลาย หัวเราะง่าย จึงถูกเรียกว่า “แก๊สหัวเราะ” อาการเหล่านี้มักอยู่เพียงไม่กี่นาที ทำให้บางคนสูดดมซ้ำหลายครั้งติดต่อกัน
อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ แก๊สชนิดนี้จะถูกใช้ภายใต้ การควบคุมของแพทย์และผสมกับออกซิเจนในสัดส่วนที่ปลอดภัย แต่เมื่อถูกนำมาใช้เพื่อความสนุก เช่น สูดดมจากลูกโป่งหรือกระป๋องแก๊สโดยตรง อาจทำให้เกิดอันตรายได้
ลักษณะการใช้แก๊สหัวเราะที่พบได้บ่อย
ปัจจุบัน การใช้ แก๊สหัวเราะเพื่อความบันเทิง มักมีรูปแบบที่สังเกตได้จากอุปกรณ์ที่ใช้ ซึ่งครอบครัวสามารถใช้เป็นสัญญาณเตือนได้
โดยทั่วไป ผู้ใช้มักปล่อยแก๊สจากกระป๋องหรือแท๊งค์แก๊ส ใส่ลงในลูกโป่งก่อน แล้วจึงสูดดมจากลูกโป่ง
เหตุผลที่ใช้ลูกโป่ง เพราะช่วย เก็บแก๊สไว้สูดดม ลดแรงดันและความเย็นจากกระป๋องโดยตรง สูดดมได้หลายครั้ง
อุปกรณ์ที่มักพบเมื่อมีการใช้แก๊สหัวเราะ
ครอบครัวหรือผู้ปกครองอาจพบสิ่งของเหล่านี้ในห้องหรือบริเวณบ้าน
-
ลูกโป่งจำนวนมากผิดปกติ ลูกโป่งมักใช้สำหรับบรรจุแก๊สก่อนสูดดม บางครั้งอาจพบลูกโป่งที่ใช้แล้วตกอยู่ตามพื้น
-
กระป๋องแก๊สขนาดเล็ก (Whipped Cream Charger) เป็นกระป๋องโลหะขนาดเล็กที่ใช้กับกระป๋องทำวิปครีม (whipped cream dispenser) ในร้านกาแฟหรือร้านเบเกอรี่ ลักษณะของกระป๋อง
- เป็นหลอดโลหะขนาดเล็ก
- ภายในบรรจุ ไนตรัสออกไซด์ (N₂O)
- มักเรียกว่า “แก๊สวิปครีม”
กระป๋องชนิดนี้ สามารถหาซื้อได้ตามห้างสรรพสินค้า ร้านขายอุปกรณ์เบเกอรี่ หรือร้านออนไลน์ จึงทำให้บางคนซื้อมาใช้ผิดวัตถุประสงค์เพื่อสูดดม
- แท๊งค์แก๊สไนตรัสออกไซด์ขนาดเล็ก บางกรณีอาจพบ ถังแก๊สไนตรัสออกไซด์ อุปกรณ์ปล่อยแก๊ส หัวต่อสำหรับเติมแก๊สใส่ลูกโป่ง สิ่งเหล่านี้อาจถูกเก็บไว้ในห้อง รถยนต์ หรือกระเป๋า
อันตรายของแก๊สหัวเราะที่หลายคนไม่รู้
แม้หลายคนจะคิดว่าไม่อันตราย แต่การใช้ ไนตรัสออกไซด์บ่อย ๆ สามารถทำให้เกิดปัญหาสุขภาพหลายด้าน
- ภาวะขาดออกซิเจน (Hypoxia) การสูดดมไนตรัสออกไซด์ในปริมาณมากอาจทำให้
- ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
- เวียนศีรษะ
- หมดสติ
ในกรณีรุนแรงอาจทำให้สมองขาดออกซิเจนและเสียชีวิตได้
- ทำลายระบบประสาท ไนตรัสออกไซด์สามารถรบกวนการทำงานของ วิตามิน B12 ซึ่งจำเป็นต่อระบบประสาท อาการที่อาจพบ
- ชา มือเท้า
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง
- เดินเซ ยืนและเดินไม่ได้
- ความจำแย่ลง
หากใช้เป็นเวลานานอาจเกิด ความเสียหายของระบบประสาทถาวร
- เสี่ยงต่อภาวะสมองขาดเลือด การใช้ในปริมาณมากหรือใช้ต่อเนื่องอาจทำให้
- การไหลเวียนเลือดไปสมองลดลง
- เกิดภาวะสมองขาดเลือด
- เสี่ยงต่อการเสพติด แม้แก๊สหัวเราะจะไม่ถูกจัดเป็นยาเสพติดรุนแรงเหมือนยาไอซ์หรือเฮโรอีน แต่การใช้ซ้ำเพื่อให้เกิดความสุขหรือผ่อนคลายสามารถทำให้เกิด พฤติกรรมเสพติดได้
การเสพติดเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงระบบที่ทำให้เกิดความสุขในสมอง (brain reward system) ซึ่งทำให้ผู้ใช้รู้สึกอยากใช้ซ้ำและควบคุมการใช้ไม่ได้ ในระยะยาว ผู้ใช้บางคนอาจเริ่มใช้ สารเสพติดชนิดอื่นร่วมด้วย
หากพบสัญญาณเหล่านี้ ควรรีบ ปรึกษาจิตแพทย์ นักจิตวิทยา หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการบำบัดยาเสพติด
การรักษาและการบำบัดผู้ที่ใช้แก๊สหัวเราะ
การรักษามักประกอบด้วยหลายวิธีร่วมกัน เช่น
การประเมินโดยจิตแพทย์ เพื่อประเมินว่า
- มีภาวะเสพติดหรือไม่
- มีโรคร่วมทางจิตเวช เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล หรือไม่
การบำบัดทางจิตวิทยา เช่น
- Cognitive Behavioral Therapy (CBT)
- การบำบัดกลุ่ม
- การบำบัดแบบ 12 ขั้นตอน
ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจสาเหตุของการใช้สารและลดโอกาสกลับไปใช้ซ้ำ
โปรแกรมฟื้นฟูในศูนย์บำบัดยาเสพติด
การเข้ารับการรักษาใน ศูนย์ฟื้นฟูผู้ติดยา หรือ ศูนย์บำบัดยาเสพติดแบบอยู่ประจำ ช่วยให้ผู้ป่วย
- อยู่ในสภาพแวดล้อมปลอดสารเสพติด
- ได้รับการดูแลจากทีมแพทย์และนักจิตวิทยา
- ฟื้นฟูสุขภาพกายและสุขภาพจิต
หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังมีปัญหากับ การใช้สารเสพติดหรือพฤติกรรมเสพติด การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวได้อย่างมาก
การเข้ารับการรักษาใน ศูนย์บำบัดยาเสพติด ที่มีทีมจิตแพทย์และนักจิตวิทยา สามารถช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติอีกครั้ง
Contact Information:
- โทร: 020287775
- LINE: @dayone
- Website: www.dayonerehabcenter.com
- Location: 99/1 Moo 6, Tambon Srichula, Muang, Nakornnayok 26000 Thailand