น้ำกระท่อมไม่ใช่ทางรอด รู้ทันพิษซ่อนเร้นและแนวทางฟื้นฟูสุขภาพจากการเสพติดเรื้อรัง
พิษร้ายจากน้ำกระท่อมและวิธีเลิกกระท่อมอย่างปลอดภัย
“กระท่อม” กลายเป็นชื่อที่ได้ยินบ่อยขึ้นในสังคมไทย โดยเฉพาะในรูปแบบ “น้ำต้มใบกระท่อม” ที่คนจำนวนไม่น้อยใช้เพื่อบรรเทาความเหนื่อยล้า เพิ่มพลังงาน หรือทดแทนยาแผนปัจจุบัน บางคนอาจมองว่า “ปลอดภัย เพราะเป็นสมุนไพร” แต่เบื้องหลังความรู้สึกสบายหลังดื่มนั้น คือ ฤทธิ์กดประสาทชนิดเดียวกับฝิ่นและเฮโรอีน
เมื่อใช้ต่อเนื่อง น้ำกระท่อมไม่ได้ช่วยให้ชีวิตดีขึ้น แต่กลับพาให้สุขภาพเสื่อมลง และนำไปสู่การเสพติดที่ถอนตัวยาก
กระท่อมทำไมถึงเสพติด?
ในใบกระท่อมมีสารออกฤทธิ์ชื่อว่า mitragynine ซึ่งจับกับ mu-opioid receptor ในสมอง—เป็นตัวรับเดียวกันกับที่เฮโรอีนหรือมอร์ฟีนออกฤทธิ์ เมื่อดื่มเข้าไปในปริมาณมากและบ่อย สารนี้จะทำให้ผู้ใช้รู้สึกเคลิ้ม สุขใจ ลดความเจ็บปวด แต่ในระยะยาวสมองจะเกิด “การปรับตัว” จนทำให้ผู้ใช้ต้องเพิ่มขนาดและความถี่เพื่อให้รู้สึกแบบเดิม
นั่นคือจุดเริ่มต้นของการ เสพติดโดยไม่รู้ตัว
เบื้องหลังความรู้สึกดี: ภาวะกดประสาทและการเสื่อมถอยของร่างกาย
แม้จะให้ความรู้สึกดีชั่วขณะ แต่ฤทธิ์ของกระท่อมมีผลเสียหลายอย่าง เช่น:
- สมองช้าลง คิดไม่ไวเหมือนเดิม
- ง่วงซึม ขาดสมาธิ
- ระบบประสาทถูกกดจนส่งผลต่อการควบคุมอารมณ์
- ความดันต่ำ หน้ามืดบ่อย
- ระบบขับถ่ายผิดปกติ ท้องผูกเรื้อรัง
- ที่ร้ายแรงกว่านั้นคือ อาการถอน (withdrawal) ที่เกิดขึ้นเมื่อหยุดใช้
ถอนกระท่อม = ถอนเฮโรอีน?
ใช่ค่ะ! เพราะสาร mitragynine มีโครงสร้างและกลไกที่ออกฤทธิ์คล้ายกลุ่ม opioid การหยุดใช้กระทันหันจึงทำให้เกิดอาการถอนที่รุนแรง โดยเฉพาะในผู้ที่ใช้มานาน:
- รู้สึกกระสับกระส่าย หงุดหงิด ไม่มีสมาธิ
- ปวดเมื่อยเนื้อตัวมากโดยไม่มีสาเหตุ
- คลื่นไส้ เหงื่อออก ใจเต้นแรง
- นอนไม่หลับ ติดต่อกันหลายคืน
- รู้สึกเศร้าอย่างรุนแรง บางรายมีความคิดทำร้ายตัวเอง
- อาการเหล่านี้ไม่เพียงแค่ “ทรมาน” แต่ยังทำให้ผู้เลิกพยายามกลับไปใช้ซ้ำ เพราะทนไม่ไหว
ทางรอดมีอยู่: รักษาอย่างถูกวิธี ช่วยเลิกได้จริง
การถอนสารกระท่อมไม่ควรทำเองที่บ้าน หากไม่มีการดูแลทางการแพทย์ เพราะเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ภาวะซึมเศร้าเฉียบพลัน หรือการใช้ยาเกินขนาด
การรักษาอย่างปลอดภัยควรประกอบด้วย:
1. ยาช่วยบรรเทาอาการถอน (ใช้เฉพาะในสถานพยาบาล)
- Clonidine: ช่วยลดอาการกระสับกระส่าย ใจสั่น เหงื่อออก
- Gabapentin / Pregabalin: บรรเทาอาการปวดเมื่อย ช่วยให้นอนหลับดีขึ้น
- Mirtazapine หรือ SSRI: ในกรณีมีภาวะซึมเศร้าร่วม
- Paracetamol: ยาแก้ปวดพาราเซตามอล
- Orphenadrine: ยาคลายกล้ามเนื้อ
- NSAIDs: ยาแก้อักเสบ
- Benzodiazepine: ยานอนหลับ แก้วิตกกังวล (ใช้เฉพาะในระยะสั้นเพื่อป้องกันการเสพติด)
ข้อมูลยานี้มาจาก ASAM Principles of Addiction Medicine และมีการนำไปใช้อย่างแพร่หลายในการดูแลผู้ป่วย opioid withdrawal
2. ฟื้นฟูร่างกาย-จิตใจระยะยาว
- บำบัดอารมณ์ ความคิด และแรงกระตุ้นให้กลับไปใช้
- ปรับพฤติกรรมใหม่ให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้โดยไม่พึ่งยา
- เสริมสร้างทักษะการใช้ชีวิต (life skills) เพื่อป้องกันการเสพซ้ำ
Day One Rehabilitation Center ทางเลือกของคนที่อยากเลิกจริง
ที่ Day One เราเข้าใจดีว่าการเลิกยาไม่ใช่แค่ “หยุดเสพ” แต่ต้องฟื้นฟูทั้งร่างกาย จิตใจ และโครงสร้างความคิด
ทีมของเราประกอบด้วยแพทย์ จิตแพทย์ นักจิตวิทยา และนักบำบัดที่มีประสบการณ์ด้านการฟื้นฟูผู้เสพติดอย่างยั่งยืน ด้วยโปรแกรมที่ออกแบบเฉพาะบุคคล พร้อมสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและห่างไกลสิ่งกระตุ้น
- น้ำกระท่อมไม่ใช่คำตอบ แต่การบำบัดที่ถูกต้องคือทางรอด
- หากคุณหรือคนที่คุณรักติดน้ำกระท่อม การรอให้หายเองอาจสายเกินไป
- อย่าปล่อยให้สมองและร่างกายพังเพราะสารเสพติดที่ซ่อนตัวในคราบสมุนไพร
สนใจติดต่อ Day One Rehabilitation Center
โทร: 064-645-5091, 064-645-5092
LINE: @dayone
Website: www.dayonerehabcenter.com
ที่ตั้ง: 99/1 หมู่ 6 ตำบล ศรีจุฬา อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก 26000