ฝึกทักษะชีวิต เพื่อบำบัดยาเสพติด หรือป้องกันการติดยาเสพติด
การเสริมสร้างทักษะชีวิต เป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นแก่ทุกคนไม่ว่าเด็ก ผู้ใหญ่ เพื่อเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันทั้งทางร่างกายและจิตใจได้อย่างดี ทำให้เราสามารถพร้อมที่จะเผชิญปัญหาต่างๆได้ง่ายมากขึ้น เช่น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างให้เกิดทักษะรับมือกับปัญหาต่างๆ สภาพแวดล้อมโดยรอบได้ เป็นต้น ก่อนอื่นเรามารู้จัก “ทักษะชีวิต” ไปพร้อมกัน คำว่า “ทักษะชีวิต” คือ ความรู้ ท่าที ทัศนคติ ซึ่งเป็นความสามารถของมนุษย์เพื่อจัดการกับปัญหาต่างๆ รอบตัวในสภาพสังคมปัจจุบันและเตรียมความพร้อมสำหรับในอนาคตไม่ว่าจะเป็นเรื่องเพศ สารเสพติด ชีวิตครอบครัว สุขภาพ สิ่งแวดล้อม ปัญหาสังคมต่างๆ ฯลฯ
องค์กรอนามัยโลก (WHO) ได้มีแบ่งทักษะชีวิตตามพฤติกรรมเรียนรู้ทั้งหมด 3 ด้าน
ด้านพฤติกรรมการเรียนรู้ ได้แก่ - ความคิดวิเคราะห์วิจารณ์ การแยกแยะข้อมูลข่าวสาร ปัญหาต่างรอบตัว ความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถในการคิดออกไปกว้างขวาง ไม่ยึดติดในกรอบ
ด้านคุณลักษณะทางอารมณ์ได้แก่
- ความตระหนักรู้ในตนเอง ความสามารถในการเข้าใจจุดดี จุดอ่อนและความแตกต่างของตัวเองละคนอื่น
- ความเห็นใจคนอื่น ความสามารถในการเข้าใจความรู้สึกและเห็นอกเห็นใจกับคนอื่นแตกต่างจากตัวเอง
- ความภูมิใจในตนเอง ความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่า ค้นพบและภูมิใจในความสามารถต่างๆของตน
- ความรับผิดชอบต่อสังคม ความรู้สึกว่าตนเองเป็นส่วนหนึ่งของสังคม และมีส่วนร่วมรับผิดชอบในสังคม
ด้านทักษะ ได้แก่
- ทักษะการสร้างสัมพันธภาพและการสื่อสาร ความสามารถในการใช้คำพูด และภาษาท่าทางเพื่อการสื่อสารความรู้สึกนึกคิดของตนและบุคคลอื่น ไม่ว่าจะการแสดงชื่นชม การปฏิเสธ เป็นต้น
- ทักษะการตัดสินใจและแก้ไขปัญหา ความสามารถในการรับรู้ปัญหา สาเหตุของปัญหา หาทางเลือก วิเคราะห์ข้อดีข้อเสีย การประเมินปัญหา การตัดสินใจที่เหมาะสม ลงมือแก้ไขได้เหมาะสมในเรื่องต่างๆ
- ทักษะการจัดการกับอารมณ์และความเครียด ความสามารถในการประเมินอารมณ์ รู้เท่าทันอารมณ์และพฤติกรรมของคน สามารถเลือกวิธีจัดการอารมณ์ได้เหมาะสม เรียนรู้ควบคุมความเครียด รู้วิธีผ่อนคลาย และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมได้
ซึ่งทักษะชีวิตเบื้องต้นที่กล่าวมา สามารถนำทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติด เป็นการเสริมสร้างทักษะส่วนบุคคลและทักษะทางสังคมอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรับมือกับสถานการณ์ที่มีการใช้ยาเสพติด เช่นทักษะในการวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล ทักษะการตัดสินใจ ทักษะการประมาณตน ทักษะการสื่อสาร การต่อรอง
การปฏิเสธและโน้มน้าว ทักษะการปรับตัว เป็นต้น ซึ่งสามารถแบ่งทักษะที่จำเป็นง่ายๆได้ดังนี้
1. การตระหนักรู้และเห็นคุณค่าในตนเองและผู้อื่น การสร้างความตระหนักในคุณค่าของตนเองเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างหนึ่ง ในการป้องกันการใช้ยาในทางที่ผิด ซึ่งบางคนไม่มีความตระหนักในคุณค่าของตนเองหรือมองไม่เห็นคุณค่าในตัวเอง ทำให้สร้างความสัมพันธ์ และขาดเอื้ออาทรต่อผู้อื่นได้ เกิดการแยกตัวจากสังคม เกิดปัญหาต่างๆ จนมีแนวโน้มในการใช้ยา และฆ่าตัวตายสูง ดังนั้น ต้องมีการพัฒนาพฤติกรรมที่สำคัญต่อไปนี้ เช่น
- คิดเชิงบวก
- ฝึกให้มีความอดทนกับตัวเอง
- หลีกเลี่ยงจากสถานการณ์เสียง (การทะเลาะวิวาท ยาเสพติด)
- ปฏิบัติตนเป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น
- มีอารมณ์ขัน
- มีความรับผิดชอบต่อผู้อื่น
- รักและเห็นคุุณค่าในตนเองและผู้อื่น
- มีความภาคภูมิใจในตนเองและผู้อื่น
- มีความเชื่อมั่นในตนเองและผู้อื่น
- มีความรับผิดชอบต่อสังคม
2. การคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจ และแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ การเผชิญกับสถานการณ์ต่างๆ ที่ต้องตัดสินใจเลือก ต้องตัดสินใจว่าจะยอมรับหรือปฏิเสธข้อเสนอ เราจะต้องตระหนักถึงผลที่ตามมาของการตัดสินใจเลือก ฉะนั้น ต้องมีการฝึกฝนในการตัดสินใจ โดยต้องศึกษา คิดวิเคราห์หาข้อมูลในเรื่องที่ต้องตัดสินใจหรือแก้ปัญหา แล้วจึงพิจารณาหาทางเลือกให้เหมาะสมจึงตัดสินใจเลือกทางที่ดีที่สุด
3. การจัดการกับอารมณ์และความเครียด ความสามารถในการจัดการความเครียด ความโกรธ ความขัดแย้งและการบริหารเวลาเป็นทักษะ ที่สำคัญในการเผชิญปัญหา บุคคลที่ไม่สามารถจัดการกับความกดดันทางสังคม จากตัวเองหรือ จากกลุ่มเพื่อน จะมีแนวโน้มในการใช้สารเสพติด
4. การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น การสื่อสารเป็นการสร้างสัมพันธภาพระหว่างบุคคลทั้งที่เป็นคำพูดและไม่เป็นคำพูด การพัฒนาทักษะ ในการสื่อสาร เช่น สามารถปฏิเสธเพื่อนในสถานการณ์ที่อาจถูกชักชวนไปใช้สารเสพติดหรือเตือนเพื่อน ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการใช้สารเสพติด ให้หลีกเลี่ยงหรือเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ถูกจะช่วยให้มีความมั่นใจ เข็มแข็ง กล้าที่จะปฏิเสธและพร้อมที่จะสร้างปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นๆที่ไม่ใช้สารได้ และสามารถจัดการกับสถานการณ์ที่เสี่ยงได้
ทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นทักษะง่าย ๆ ที่สามารถเริ่มฝึกได้ตั้งแต่เด็กตลอดจนผู้ใหญ่ จะทำให้เรามีทักษะชีวิตในการป้องกันตัวและสามารถนำมาปรับใช้เพื่อห่างไกลจากสารเสพติดมากขึ้นอีกด้วย ซึ่งอย่าง Day One เป็นศูนย์บำบัดยาเสพติด บำบัดฟื้นฟูผู้ที่มีปัญหาสารเสพติด แอลกอฮอล์ โดยทีมผู้เชี่ยวชาญแต่ละสหสาขาจะจัดกิจกรรมการบำบัดและโปรแกรมการบำบัดยาเสพติดแบบต่าง ๆ เป็นกิจกรรมบำบัดที่ดีต่อร่างกาย อารมณ์และจิตใจของผู้บำบัดยาเสพติด ทั้งกิจกรรมเดี่ยวและกลุ่มที่ช่วยพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ และทักษะทางสังคมเพื่อให้ผู้บำบัดได้เรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น ปรับสมดุลใหม่ในชีวิต ที่ศูนย์บำบัดยาเสพติด Day One
สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 99/1 หมู่ 6 ตำบล ศรีจุฬา อำเภอ เมืองนครนายก จังหวัด นครนายก 26000 064-645-5091 จันทร์ – อาทิตย์ : 9.00 -17.00