ปัจจัยที่มีผลทำให้เกิดการกลับไปเสพยาเสพติดซ้ำหลังเข้าบำบัดยาเสพติด
ทำความเข้าใจว่าเพราะเหตุใดทำให้หวนกลับไปใช้ยาเสพติด เพื่อลดการเสพติดซ้ำ
การรับมือกับการกลับไปเสพยาเสติดอีกครั้ง หลังจากผ่านการบำบัดยาเสพติดรักษามาแล้วนั้น เป็นความท้าทายทั้งต่อตัวผู้เข้ารับการบำบัดยาเสพติดและครอบครัวคนรอบข้าง อย่างไรก็ตาม แทนที่จะมองว่าการกลับไปเสพยาเสพติดเป็นความล้มเหลว ถึงแม้จะไม่ใช่เรื่องที่น่ายินดีเท่าไรนัก แต่ก็ไม่ใช่จุดจบของการเลิกยา เราควรเรียนรู้และทำความเข้าใจว่า เพราะเหตุใด ปัจจัยด้านใดหรือสิ่งใด ที่มีส่วนเกี่ยวข้องของกับการหวนกลับไปใช้ยาเสพติด เพื่อลดการเกิดขึ้นซ้ำและผลักดัน สร้างกำลังใจให้กับผู้เสพยาเสพติดกลับเข้ารับการบำบัดยาเสพติดและเลิกยาเสพติดได้อย่างยั่งยืน
สัญญาณที่กำลังบอกว่ามีการกลับไปเสพยาเสพติดซ้ำอีก ได้แก่
• การแยกตัวจากครอบครัวและเพื่อน
• การไม่ไปตรวจติดตาม/นัดกับนักจิตบำบัดที่เคยรักษา
• การเก็บตัว กิจวัตรประจำวันบกพร่อง เช่น ไม่อาบน้ำ ไม่สนใจดูแลตนเอง
• รับประทานอาหารได้น้อยรวมไปถึงมีปัญหาด้านการนอนหลับ
อะไรคือปัจจัยกระตุ้นในการกลับไปใช้ยาเสพติดอีกครั้ง
การกลับไปเสพยาซ้ำเกิดจากการมีความคิดที่จะล้มเลิกความตั้งใจหยุดยา อีกทั้งมีปัจจัยหลายอย่างที่มีผลต่อการกลับไปใช้ยาอีกครั้ง แต่ปัจจัยที่พบส่วนมาก ได้แก่
• ความอยากรู้อยากทดลอง
• ความเครียด ปัญหาชีวิตที่เข้ามา
• ความรู้สึกด้านลบและระดับของอารมณ์ เช่น ความเหงา รู้สึกตนเองถูกทอดทิ้ง โดด เดี่ยว เป็นต้น
• ความคิดความเชื่อที่ไม่เหาะสม เช่น “คิดว่าเสพนิดเดียวไม่เป็นไร” “เสพแล้วลืมความทุกข์” “ใช้แล้วสนุก มั่นใจ กล้าแสดงออกมากขึ้น” เป็นต้น
• การอยู่ในสิ่งแวดล้อมเดิมที่มีการใช้ยาเสพติด หรือสถานที่เก่าๆที่เกี่ยวข้องกับการเสพยา
• งานเลี้ยงและการสังสรรค์ เทศกาลต่างๆ
แนวทางการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ
-
ปรับเปลี่ยนความคิดความเชื่อที่ไม่ถูกต้องให้เป็นความคิดที่ถูกต้อง เช่น เลิกยานั้นเลิกง่ายนิดเดียวมันอยู่ที่ใจ เปลี่ยนเป็น “อยู่ที่ใจก็จริง แต่ใจเราต้องเข็มแข็ง ตั้งใจเลิกอย่างจริงจัง”
-
ใช้เพราะอยากทดลอง เปลี่ยนเป็น “อยากทดลอง แต่อันตรายจะตามมาแน่” การหลีกเลี่ยงจากสิ่งกระตุ้น เช่น ผู้ค้า หรือสถานที่ที่เคยใช้สารเสพติด การไม่คบกับผู้ใช้สารเสพติด ควรเปลี่ยนเพื่อนกลุ่มใหม่เพื่อลดการถูกชักชวน
-
การจัดการกับอารมณ์ เช่น หากมีอารมเศร้า ให้คุยหรือระบายเล่าให้คนที่ไว้ใจฟัง หรือเมื่อมีอารมณ์เครียด/หงุดหงิด ให้ค้นหาสาเหตุและแก้ปัญหาให้ตรงจุด
-
รู้จักทักษะการปฏิเสธ เช่น เดินหลีกเลี่ยงเมื่อได้ยินคำชวน, ชักชวนให้ทำกิจกรรมอื่นๆ, ใช้ความรู้สึกมาเป็นข้ออ้าง เช่น “ผมรู้สึกไม่สบายใจจริงๆถ้าต้องทำให้ครอบครัวเป็นห่วง” เป็นต้น
-
การฝึกสติ สมาธิ เตือนตัวเองอยู่เสมอว่าตนเองสามารถทำได้
อะไรคือสิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อคนที่เรารักเรากลับไปเสพยาเสพติดอีก
การกลับไปเสพยาซ้ำเป็นพฤติกรรมที่ทำร้ายจิตใจคนในครอบครัวเป็นอย่างมาก รวมถึงอารมณ์ความรุนแรง และปัญหาที่ตามมา อย่างไรก็ตามเราไม่ควรให้สิ่งเหล่านี้ขัดขวางการสนับสนุนและให้กำลังใจคนที่เรารักในการเลิกยาอีกครั้ง
สิ่งที่ไม่ควรทำหากพบว่าคนที่เรารักกลับไปเสพยาเสพติดอีกครั้ง ได้แก่
• อย่าสิ้นหวัง การกลับไปเสพยาซ้ำเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางของการเลิกยาเสพติด และมีหลายๆคนสามารถทำสำเร็จมาแล้ว
• อย่ากล่าวว่า ตำหนิ ด่าทอ หรือนำเหตุการณ์ที่ผ่านมาแล้วมาตำหนิซ้ำ หรือกล่าวโทษให้เขารู้สึกผิด ซึ่งนั่นไม่ทำให้ผู้เสพยากลับมาเลิกยาได้
• หนักแน่นและรีบพากลับมาเข้าสู่กระบวนการการรักษาที่ถูกต้อง ไม่ปล่อยจนอาการหนักจึงค่อยพามาเพราะจะรักษาได้ยากกว่า
เมื่อเรารู้ว่าคนที่เรารักหรือคนรอบข้างกลับไปเสพยาเสพติดอีกครั้ง ความรู้สึกเป็นห่วงที่อยากจะพาเข้ารับการรักษาหรือบำบัดยาเสพติดคงเกิดขึ้นในทุกครอบครัวอย่างแน่นอน อย่างไรก็ตาม การเลิกสารเสพติดให้ได้ผลและมีประสิทธิภาพจะต้องมาจากความต้องการของผู้เสพติดเอง สิ่งที่ครอบครัวทำได้คือการรับฟัง ให้กำลังใจเมื่อผู้เสพยาเสพติดกำลังทำสิ่งที่ดีต่อตนเอง เราสามารถสนับสนุนให้เขาดูแลตัวเอง เช่น ชักชวนทำกิจกรรมที่สร้างสรรค์ เป็นประโยชน์ การออกกำลังกาย การออกไปเปิดหูเปิดตานอกบ้าน สร้างไลฟ์สไตล์ที่ห่างไกลจากยาเสพติด อีกสิ่งหนึ่งที่ครอบครัวสามารถทำได้นอกจากที่กล่าวมา ก็คือ การสนับสนุนให้ผู้เสพยาเสพติดเข้าพูดคุยรักษาบำบัดกับผู้เชี่ยวชาญหรือสถานบำบัดยาเสพติดที่ให้การสนับสนุนในการเลิกยาเสพติด
การเริ่มต้นขีวิตใหม่ที่ศูนย์บำบัดยาเสพติด Day One Rehabilitation Center
ศูนย์บำบัดยาเสพติด Day One Rehabilitation Center ผู้เข้ารับการบำบัดยาเสพติดจะได้รับการดูแลอย่างดีจากผู้เชี่ยวชาญ ทีมงานนักจิตวิทยา ที่มีประสบการณ์ผ่านการอบรมหลักสูตรเฉพาะทางอย่างมากมายอีกทั้งสถานที่รายล้อมไปด้วยสายน้ำและธรรมชาติ สงบและผ่อนคลาย ตั้งอยู่ในจังหวัดนครนายก รวมถึงหลักสูตรการบำบัดจะออกแบบให้เหมาะสมแก่ผู้บำบัดแต่ละราย จะช่วยฟื้นฟูทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคมให้ผู้ติดสารเสพติดมีทักษะและรับมือในการจัดการกับปัจจัยกระตุ้นและดำเนินชีวิตหลังเลิกยาเสพติดได้อย่างมีความสุข
Contact Information: 99/1 หมู่ 6 ตำบล ศรีจุฬา อำเภอ เมืองนครนายก จังหวัด นครนายก 26000 064-645-5091 จันทร์ – อาทิตย์: 9.00 -17.00