การเทรดคริปโทเคอร์เรนซี กับความเสี่ยงในการเสพติดการพนัน
การลงทุนเป็นเรื่องที่น่าสนใจ โดยเฉพาะการลงทุนในเทคโนโลยีแห่งอนาคตอย่าง คริปโทเคอร์เรนซี เพราะหลายๆคนก็ รวยง่าย รวยเร็ว ได้เงินคืนทวีคูณขึ้น 10-20 เท่า จากเงินที่ลงทุนไปเพียงไม่กี่ปีใน คริปโทเคอร์เรนซี เช่น Bitcoin, Ethereum เนื่องจากมันเป็นเครื่องมือในการถ่ายโอนเม็ดเงินได้โดยไม่ผ่านตัวกลาง ไม่ถูกควบคุมโดยองค์กรใดองค์กรหนึ่ง ตรวจสอบได้ ป้องกันการบิดเบือนหรือปลอมแปลงข้อมูลได้โดยใช้เทคโนโลยี Blockchain รูปแบบเทคโนโลยีการเงินประเภทนี้เราเรียกว่า Decentralized finance หรือย่อว่า ‘DeFi’
แต่ในบทความนี้เราจะมารีวิววิจัยในแง่ของพฤติกรรมศาสตร์ของการเทรดคริปโต และการเทรดหุ้น งานวิจัยนี้ได้ทำขึ้นในปี ค.ศ. 2021 โดยนักวิจัยสาขาจิตวิทยา จากออสเตรเลียและแคนาดา โดยผู้วิจัยได้สำรวจพบว่า พฤติกรรมการเทรดคริปโต ของเทรดเดอร์บางกลุ่ม มีลักษณะหลายอย่างที่คล้ายคลึงกับการเล่นพนัน
พฤติกรรมการเทรดคริปโต ของเทรดเดอร์บางกลุ่ม มีลักษณะหลายอย่างที่คล้ายคลึงกับการเล่นพนัน ยกตัวอย่าง เช่น
- การตัดสินใจ ซื้อ ขาย ไม่ค่อยอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่เป็นเหตุเป็นผล
- การตัดสินใจซื้อขายมักอยู่บน การหวังผล หรือข่าวระยะสั้นซะมากกว่าพื้นฐานมูลค่าของสินทรัพย์นั้นๆ
- เทรดเดอร์มักเก็งกำไรในสินทรัพย์ที่มีความผันผวนสูง
- การเทรดระยะสั้น เช่น day-trading
- ผลตอบแทนที่ได้มักไม่อิงอยู่กับทักษะในการคิดวิเคราะห์ หรือความสามารถของผู้เทรด
- มีการกู้ยืมเงินมาเทรด
นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยก่อนหน้านี้ ตั้งแต่ปี 2012-2018 อีก 5 ฉบับในประเทศออสเตรเลีย ที่บ่งบอกไปในทางเดียวกันว่า ผู้ที่เป็น day-traders มีพฤติกรรมเล่นการพนันชนิดต่างๆที่มีคอนเซ็ป คล้ายๆกับการเทรดหุ้นรายวัน เช่น การพนันการแข่งขันกีฬาประเภทต่างๆ การพนันไพ่โป๊กเกอร์ มากกว่าผู้เทรดที่เป็น non-day-traders โดยผู้ที่เป็น day-traders เคยเล่นการพนันอื่นๆร่วมด้วยสูงถึง 91%
คอนเซ็ปในการเทรดคริปโต จะมีความคล้ายคลึงกับ การพนันกีฬามากที่สุดตรงที่ ผู้พนันจะมีโอกาสใช้ข้อมูลในการคาดเดาผลลัพธ์อยู่บ้าง เช่น เลือกทีมที่มีผู้เล่นเก่งๆ หรือสถิติชนะที่สูง เทียบกับการเทรดคริปโต เช่น เลือกเหรียญที่เป็นที่นิยมสูง มีฐานผู้เทรดเยอะ มีความเกี่ยวข้องกับการซื้อขายอื่นๆในโลกออนไลน์ เช่น NFT ซื้อตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม ซื้อตอนราคาตก หรือช้อนซื้อ Buy the dip หรือบางครั้งผู้เล่นอาจรู้สึกว่าตัวเองรู้ข้อมูลวงใน inside หรือข้อมูลลับที่คนยังไม่รู้ ทำให้ตัวเองมีโอกาสชนะมากกว่า ซึ่งจะต่างกับการพนันอื่นๆเช่น ตู้สล็อตแมชชีน ซึ่งอาศัยโชค 100%
ส่วนในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยได้คัดผู้เข้าร่วมวิจัย 299 คน ซึ่งผู้เช้าร่วมวิจัยต้องเป็นผู้ที่เล่นการพนัน หรือเทรดคริปโต อย่างน้อยเดือนละครั้งมาตลอดในช่วง 1 ปี ที่ผ่านมา โดยวิจัยนี้จะสำรวจพฤติกรรมของผู้เข้าร่วมวิจัย 3 ด้านดังนี้
- พฤติกรรมการเทรดคริปโตของผู้เข้าร่วมวิจัย
- พฤติกรรมการเล่นพนันอื่นๆ ของผู้เข้าร่วมวิจัย
- ทำสอบถามแบบประเมินความรุนแรงของลักษณะติดการพนันกับผู้เข้าร่วมวิจัย Problem Gambling Severity Index (PGSI)
ผลลัพธ์
1. พฤติกรรมการเทรดคริปโต
• ผู้เทรดเฉลี่ย ทำการซื้อขาย เฉลี่ย 3.1 ครั้งต่อวัน
• เงินที่ใช้เทรดต่อครั้ง เฉลี่ย 713.8 ดอลล่าสหรัฐ (ประมาณ 23,500 บาท)
• เปิดดูมอนิเตอร์ เฉลี่ย 14.5 ครั้ง ต่อวัน
• ใช้เวลาประมาณ 2.3 ชั่วโมงต่อวัน
2. ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างการเทรดคริปโตกับการพนันอื่นๆ พบว่าผู้เทรดคริปโต มีการเล่นการพนันอื่นๆร่วมด้วยดังนี้
• พนันแข่งรถ 33.1%
• พนันกีฬา 72.9%
• พนันสล็อตแมชชีน 51%
• พนันไพ่ต่างๆ 60.5%
ความถี่ในการเทรด
• เดือนละครั้ง 42.1%
• เดือนละ 2-3 ครั้ง 24.1%
• สัปดาห์ละครั้ง 10%
• สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง 16.7%
• ทุกวัน 7%
ร่วมทั้งหมดของผู้ที่เทรดคริปโต และเล่นพนันอย่างใดอย่างหนึ่งร่วมด้วย 87%
คะแนนความเสี่ยงต่อการติดพนัน
3. การประเมินความรุนแรงของลักษณะติดการพนัน
• พบว่าผู้ที่เทรดคริปโตและเล่นพนันกีฬาด้วย มีความเสี่ยงติดการพนันระดับปานกลางสูงถึง 30.7% และ มีปัญหาพฤติกรรมติดการพนันระดับสูง ถึง 30.7% เช่นกัน
• ส่วนผู้ที่เทรดคริปโตอย่างเดียว ความเสี่ยงติดการพนันระดับปานกลางสูงถึง 30% และ มีปัญหาพฤติกรรมติดการพนัน 9.5%
โดยสรุป
แม้จะเป็นผู้เทรดคริปโตเพียงอย่างเดียวที่ไม่ได้เล่นการพนัน ก็ยังมีพฤติกรรมที่มีลักษณะติดการพนันสูงถึง 9.5% เมื่อเทียบกับข้อมูลเดิมประชากรทั่วไปที่มีปัญหาติดการพนันประมาณ 0.5-2% (มากกว่าประชากรทั่วไปประมาณ 9 เท่า) แต่หากเป็นผู้ที่เล่นพนันอื่นๆด้วย จะมีพฤติกรรมที่มีลักษณะติดการพนันสูงถึง 30.7%
ผู้วิจัยอธิบายว่า อาจเป็นเพราะการเทรดคริปโต เป็นของใหม่ที่ดึงดูดผู้เล่นรายย่อยที่ไม่มีประสบการณ์เข้ามามาก ทำให้ผู้เล่นรายย่อยที่ไม่มีหลักการในการเทรดมีพฤติกรรมในการเทรดเข้าข่ายติดการพนัน ทั้งนี้ผู้ที่เข้ามาวิจัยส่วนใหญ่เป็นรายย่อยๆ ผู้วิจัยก็ยังบอกไม่ได้ว่าหากเป็นเทรดเดอร์รายใหญ่ จะมีลักษณะการเทรดที่เข้าข่ายการพนันเช่นเดียวกับรายย่อยหรือไม่ ผู้วิจัยยังให้ข้อมูลที่น่าสนใจเพิ่มเติมว่า เหรียญบางชนิดอาจเข้าข่ายหลอกลวง หรือไม่ได้ใช้ blockchain ในการสร้างเหรียญขึ้นมาเลยด้วยซ้ำ อีกกลโกงที่พบได้ในตลาดเหรียญคริปโต คือการทำ “Rug pull”
Rug pull แปลว่า การดึงกระชากพรมที่มีคนยืนอยู่บนพรมทำให้คนที่ยืนอยู่ “หัวทิ่ม” ในทันที แต่ความหมายในวงการคริปโต Rug pull คือกลโกงที่ developer จะพัฒนาเหรียญใหม่ขึ้นมา ล่อให้นักลงทุนสนใจโอกาสของเหรียญใหม่แห่งอนาคต แล้วเมื่อผู้ลงทุนใส่เงินลงไปในในตลาดมากพอ developer จะทำการปิดการใช้งานเหรียญนั้นออกจากตลาด และดึงเงินจำนวนมหาศาลทั้งหมดของนักลงทุนในเหรียญชนิดนั้นหายไปอยู่ในมือ developer ภายในครั้งเดียว
เพิ่มเติมจากผู้รีวิว
สุดท้ายงานวิจัยนี้ไม่ได้หมายความว่าการเทรดคริปโต เป็นการพนัน แต่พฤติกรรมของเทรดเดอร์เองต่างหากเป็นตัวบ่งชี้ว่ามีพฤติกรรมที่เข้าข่ายติดพนันหรือไม่ หากพฤติกรรมของคุณเข้าข่ายการติดพนันคุณควรจะรีบหา ที่ปรึกษาก่อนที่ความเสียหายจะมากเกินกว่าที่จะแก้ไขได้
สำหรับผู้ที่ต้องการบำบัดพฤติกรรมติดการพนัน Day One Rehabilitation Center มีโปรแกรมบำบัดผู้ติดการพนันอย่างเหมาะสม
Sources: